Zakaz prowadzenia pojazdów po wyroku za jazdę pod wpływem alkoholu może oznaczać poważne problemy zawodowe i rodzinne. Nie każdy kierowca wie jednak, że w określonych przypadkach nie trzeba czekać do ostatniego dnia zakazu. Prawo pozwala wystąpić do sądu o zmianę sposobu jego wykonywania i umożliwienie prowadzenia samochodu wyposażonego w blokadę alkoholową. Nie następuje to jednak automatycznie - sąd ocenia nie tylko upływ czasu, ale przede wszystkim zachowanie skazanego.
Blokada alkoholowa, potocznie określana także jako alcolock, może mieć ogromne znaczenie dla osoby, dla której samochód jest niezbędny do pracy, prowadzenia działalności czy codziennego funkcjonowania. Nie jest jednak sposobem na „skasowanie” wyroku. To możliwość dalszego wykonywania orzeczonego zakazu w łagodniejszej formie.
Kiedy można ubiegać się o blokadę alkoholową?
Podstawę prawną stanowi art. 182a Kodeksu karnego wykonawczego. Co do zasady o zmianę sposobu wykonywania zakazu można ubiegać się po wykonaniu co najmniej połowy orzeczonego okresu zakazu prowadzenia pojazdów. Przykładowo: jeśli sąd orzekł trzyletni zakaz, możliwość wystąpienia o jego dalsze wykonywanie w zmienionej formie pojawia się po upływie półtora roku. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku zakazu orzeczonego na podstawie art. 42 § 3 lub § 4 Kodeksu karnego. W takim przypadku wymagane jest wykonywanie zakazu przez co najmniej 10 lat. Sam upływ odpowiedniego czasu nie daje jednak prawa do automatycznego powrotu za kierownicę. Sąd musi dojść do przekonania, że postawa skazanego, jego właściwości i warunki osobiste, a przede wszystkim zachowanie podczas wykonywania zakazu pozwalają uznać, że prowadzenie przez niego pojazdu nie będzie zagrażało bezpieczeństwu w komunikacji. W praktyce właśnie ten element może przesądzić o wyniku sprawy.
Sąd chce wiedzieć, czy kierowca zasługuje na drugą szansę
Wniosek o zmianę sposobu wykonywania zakazu nie powinien więc sprowadzać się do jednego zdania: „potrzebuję prawa jazdy do pracy”.Sąd ocenia konkretną osobę i jej zachowanie po wydaniu wyroku. Znaczenie może mieć przestrzeganie porządku prawnego, dotychczasowy przebieg wykonywania środka karnego oraz okoliczności pokazujące, że powrót do kierowania pojazdem wyposażonym w blokadę nie stworzy zagrożenia dla innych uczestników ruchu.Dlatego odpowiednio przygotowany wniosek powinien nie tylko wskazywać, że wymagany okres już upłynął, ale również przekonująco przedstawić okoliczności przemawiające na korzyść skazanego.To istotna różnica: sąd nie skraca w ten sposób pierwotnie orzeczonego zakazu. Zmienia sposób jego dalszego wykonywania.Jeżeli sąd uwzględni wniosek, kierowca nadal pozostaje objęty zakazem prowadzenia pojazdów, które nie są wyposażone w blokadę alkoholową. Może natomiast prowadzić pojazd spełniający wymagania przewidziane przepisami.
Jak działa alcolock?
Blokada alkoholowa jest urządzeniem technicznym połączonym z układem zapłonowym pojazdu. Przed uruchomieniem silnika kierowca wykonuje badanie wydychanego powietrza.Zgodnie z definicją zawartą w Prawie o ruchu drogowym urządzenie uniemożliwia uruchomienie silnika, jeżeli zawartość alkoholu w wydychanym przez kierującego powietrzu wynosi co najmniej 0,1 mg alkoholu w 1 dm³.W praktyce samochód wyposażony w takie rozwiązanie może więc zostać uruchomiony dopiero po przejściu testu.To właśnie zabezpieczenie techniczne pozwala pogodzić dwie wartości: możliwość wcześniejszego powrotu kierowcy do normalnego funkcjonowania oraz ochronę bezpieczeństwa pozostałych uczestników ruchu.
Blokada alkoholowa nie oznacza odzyskania pełnej swobody
To jedna z najważniejszych rzeczy, o których powinien pamiętać skazany. Po korzystnym rozstrzygnięciu sądu nie można po prostu wsiąść do dowolnego samochodu. Kierowca może prowadzić wyłącznie pojazdy odpowiadające zmienionemu sposobowi wykonywania zakazu. Prowadzenie pojazdu wbrew nadal obowiązującemu zakazowi może prowadzić do bardzo poważnych konsekwencji, w tym odpowiedzialności z art. 244 Kodeksu karnego. Co więcej, korzystna decyzja sądu nie musi być nieodwracalna. Jeżeli skazany w okresie dalszego wykonywania zakazu rażąco naruszy porządek prawny w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego, w szczególności popełni przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, sąd może uchylić wcześniejsze rozstrzygnięcie dotyczące blokady alkoholowej. Dla kierowcy oznacza to powrót do wykonywania zakazu na wcześniejszych zasadach.
Dobry wniosek może mieć znaczenie
Sprawy dotyczące blokady alkoholowej są dobrym przykładem tego, że po wydaniu wyroku karnego możliwości prawne skazanego nie zawsze się kończą. Prawo karne wykonawcze przewiduje instrumenty pozwalające uwzględnić późniejsze zachowanie człowieka i jego aktualną sytuację. Jeżeli upłynęła już połowa okresu zakazu prowadzenia pojazdów, warto więc przeanalizować, czy spełnione zostały przesłanki do wystąpienia do sądu. W praktyce adwokat może przede wszystkim ocenić, czy w danym momencie wniosek jest dopuszczalny, jakie okoliczności warto w nim przedstawić i jakie dokumenty mogą przemawiać na korzyść skazanego. W sprawach karnych wykonawczych właściwe przygotowanie argumentacji może mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sądu. Blokada alkoholowa nie jest bowiem sposobem na obejście prawomocnego wyroku. Jest przewidzianym przez ustawodawcę rozwiązaniem dla osób, które wykonały odpowiednią część zakazu i potrafią przekonać sąd, że można dopuścić je ponownie do prowadzenia pojazdu bez stwarzania zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego.
