Przycięcie żywopłotu, brak strefy buforowej czy niewłaściwa uprawa mogą skutkować utratą dopłat bezpośrednich. Unia Europejska stawia na Zielony Ład, a Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przypomina: czas na złożenie wniosku mija 2 czerwca.
Zielony Ład zmienia reguły gry
W 2025 roku wielu rolników może po raz pierwszy boleśnie odczuć konsekwencje niedostosowania się do wymogów tzw. warunkowości. Unia Europejska, w ramach Zielonego Ładu i Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) na lata 2023–2027, wprowadza szereg nowych regulacji. Ich celem jest poprawa stanu klimatu, gleby i wód, a także ochrona różnorodności biologicznej i dobrostanu zwierząt. Jednak w praktyce, nawet niepozorne działania, takie jak przycięcie żywopłotu w okresie lęgowym ptaków, mogą pozbawić rolnika części dopłat.
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) przypomina, że wnioski o dopłaty bezpośrednie można składać do 2 czerwca 2025 r.. Zmiany we wnioskach będą akceptowane do 17 czerwca, natomiast wnioski złożone po terminie – do 27 czerwca – zostaną objęte karą w wysokości 1% należnej kwoty za każdy dzień opóźnienia.
Kto i na jakich zasadach może ubiegać się o dopłaty?
Dopłaty bezpośrednie stanowią kluczowy instrument finansowy UE, służący stabilizacji dochodów rolników i promowaniu zrównoważonego rolnictwa. Przysługują one aktywnym zawodowo rolnikom, którzy:
- prowadzą działalność rolniczą,
- posiadają minimum 1 ha kwalifikujących się gruntów,
- są ich użytkownikami na dzień 31 maja roku złożenia wniosku.
Za aktywnego rolnika uznaje się m.in. osobę, której główną działalnością według CEIDG/KRS jest rolnictwo, której dochody pochodzą w min. 1/3 z rolnictwa, lub która uzyskała minimum 5% przychodów z dopłat w stosunku do pozarolniczych dochodów.
Jakie stawki dopłat obowiązują w 2025 roku?
Dopłaty za 2025 rok obejmują szereg form wsparcia. Przykładowe stawki:
- Podstawowe wsparcie dochodów – 202,35 zł/ha
- Małe gospodarstwa (do 5 ha) – 1 041,36 zł/ha
- Młodzi rolnicy – 280,33 zł/ha
- Płatność do bydła – 343,46 zł/szt.
- Płatność do pomidorów – 2 047,34 zł/ha
Szczegółowa lista obejmuje także wsparcie dla upraw strączkowych, buraków, chmielu, truskawek, konopi włóknistych, a także płatności do krów, owiec i kóz.
Warunkowość – ekologia jako warunek dopłaty
Zasady warunkowości łączą wymogi środowiskowe z wymogami w zakresie dobrej praktyki rolniczej. Naruszenie ich może skutkować utratą nawet całości wsparcia. Najważniejsze z nich:
Dla klimatu i środowiska:
- zakaz wypalania gruntów,
- utrzymanie trwałych użytków zielonych,
- ochrona torfowisk.
Dla wód:
- obowiązek stref buforowych przy ciekach wodnych,
- przeciwdziałanie zanieczyszczeniu azotanami.
Dla gleby:
- ograniczenie orki na terenach nachylonych,
- obowiązkowa pokrywa glebowa w określonych okresach,
- dywersyfikacja i zmianowanie upraw.
Dla krajobrazu i bioróżnorodności:
- zakaz przycinania drzew i żywopłotów w sezonie lęgowym,
- obowiązek wyłączenia 4% gruntów z produkcji (np. na oczka wodne, miedze).
Dla zwierząt:
- zapewnienie odpowiednich warunków bytowych i opieki.
Ekoschematy – dodatkowe pieniądze za działania proekologiczne
Rolnicy, którzy wdrożą ekologiczne praktyki, mogą liczyć na dodatkowe środki w ramach tzw. ekoschematów. Obejmują one m.in.:
- rolnictwo węglowe,
- obszary z roślinami miododajnymi,
- retencję wody,
- materiał siewny kwalifikowany,
- integrowaną produkcję roślinną.
Płatności te są przyznawane do powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha i nie większej niż 300 ha w ramach gospodarstwa.
Co jeszcze warto wiedzieć?
Wniosek o dopłaty można złożyć wyłącznie za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus. W poprzedniej kampanii ARiMR wypłaciła łącznie 13,6 mld zł dla 1,2 mln rolników. Zaliczki wypłacano od połowy października, a końcowe płatności rozpoczęły się w grudniu.
Robert Bagiński
Fot. Pixabay/Scrin
