Rozstanie rodziców to moment, który zmienia wszystko – nie tylko w życiu dorosłych, ale przede wszystkim dziecka. Pojawiają się nowe miejsca, nowe rytuały, nowe emocje. W całym tym zamieszaniu jedno pozostaje niezmienne: prawo dziecka do kontaktu z obojgiem rodziców.
Choć brzmi to jak coś oczywistego, w praktyce bywa trudne. Bo jak rozdzielić czas między dwa domy, gdy emocje jeszcze buzują? Jak znaleźć złoty środek między „sprawiedliwie” a „dobrze dla dziecka”? I wreszcie – jak nie przenieść dorosłych konfliktów na świat dziecięcych uczuć?
W tym artykule znajdziesz obiektywne i zrozumiałe omówienie tematu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie lub rozstaniu. Bez oceniania, bez narzucania gotowych schematów. Za to z konkretną wiedzą, którą warto mieć – zarówno jako rodzic, jak i jako osoba wspierająca.
Kontakty z dzieckiem - co mówi prawo?
Zgodnie z art. 113 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zarówno rodzice, jak i dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów – niezależnie od władzy rodzicielskiej. Ustalanie zakresu kontaktów może przyjąć formę dwóch scenariuszy.
W pierwszym scenariuszu rodzice dochodzą do dobrowolnego porozumienia rodziców o sposobie kontaktów, z uwzględnieniem dobra dziecka i jego rozsądnych życzeń – zgodnie z art. 113 § 1 KNiO. W przypadku braku porozumienia – sąd opiekuńczy ustala sposób, częstotliwość, miejsce i formę kontaktów.
Druga sytuacja jest mnniej przyjemna. W przypadku braku porozumienia – sąd opiekuńczy ustala sposób, częstotliwość, miejsce i formę kontaktów.
Szczegółowe regulacje – takie jak harmonogram, miejsce spotkań, ewentualna obecność osób trzecich – mogą być zawarte w wyroku. We wszystkich regulacjach najważniejsze pozostaje dobro dziecka. Sąd bierze pod uwagę jego potrzeby, sytuację rozwojową oraz relacje z każdym z rodziców.
Adwokat do spraw rodzinnych to profesjonalista, którego warto zaangażować do sprawy.
Indywidualne podejście - jak ustalić harmonogram spotkań?
Pierwszym i często najbardziej korzystnym rozwiązaniem jest porozumienie między rodzicami. Wspólne ustalenie harmonogramu spotkań, uwzględniającego potrzeby dziecka i możliwości obojga rodziców, pozwala na uniknięcie konfliktów i stresu związanego z postępowaniem sądowym. Porozumienie takie może być zawarte w formie pisemnej i zatwierdzone przez sąd, co nadaje mu moc prawną.
Jeśli porozumienie między rodzicami jest trudne do osiągnięcia, warto rozważyć skorzystanie z mediacji. Mediacja to proces, w którym neutralny mediator pomaga rodzicom w znalezieniu rozwiązania satysfakcjonującego obie strony. Mediator pomaga w komunikacji, identyfikowaniu potrzeb dziecka oraz wypracowaniu kompromisu.
W sytuacji, gdy mediacja nie przynosi rezultatów, ostateczną decyzję w sprawie kontaktów podejmuje sąd. Sąd, analizując sytuację rodziny, wysłuchuje argumentów rodziców oraz opinii biegłych psychologów lub pedagogów. Na podstawie zebranych informacji sąd ustala harmonogram spotkań, który ma na celu zapewnienie dobra dziecka.
Dobre relacje pomimo rozstania - klucz do szczęścia dziecka
Rozstanie to nie koniec rodziny – to zmiana jej kształtu. Choć między dorosłymi coś się wypaliło, dla dziecka nadal istnieje mama i tata, których obecność i współpraca są jak dwa filary zapewniające mu poczucie bezpieczeństwa. Kiedy rodzice, mimo rozstania, potrafią ze sobą rozmawiać, szanować się i podejmować wspólne decyzje, dziecko czuje, że jego świat nie rozpadł się na kawałki.
Bo co widzi dziecko? Widzi, że nie musi wybierać. Że nie jest posłańcem między zwaśnionymi obozami, ani pionkiem w grze o rację. Widzi, że może kochać oboje rodziców bez poczucia winy – i to daje mu prawdziwy oddech.
Cezary Majewski
