Przekazanie nieruchomości, to poważna decyzja, która wymaga odpowiedniego zabezpieczenia interesów darczyńcy. Wybór między darowizną, a umową dożywocia ma kluczowe znaczenie. Różnice dotyczą nie tylko kwestii podatkowych, ale także możliwości odwołania umowy i zakresu ochrony prawnej.
Podstawowe różnice między darowiznami
Umowa darowizny ma charakter nieodpłatny tj. darczyńca przekazuje majątek: nieruchomość, pieniądze lub ruchomości, bez oczekiwania wzajemnych świadczeń. W przypadku umowy dożywocia mamy do czynienia z wymianą świadczeń. Obdarowany zobowiązuje się do zapewnienia darczyńcy utrzymania, opieki, a nawet pokrycia kosztów pogrzebu.
Ta kluczowa różnica wpływa na na kilka spraw. Po pierwsze na obowiązki podatkowe, gdyż darowizna podlega podatkowi od spadków i darowizn, a dożywocie podatkowi PCC. Po drugie, różnice pomiędzy tymi umowami wpływają na możliwość odwołania umowy tzn. darowiznę można cofnąć w przypadku rażącej niewdzięczności, a dożywocie tylko przez sąd. I wreszcie po trzecie, różnie pomiędzy umowami determinują też formę umowy. Dożywocie zawsze wymaga aktu notarialnego, darowizna tylko przy nieruchomościach.
Która umowa lepiej chroni darczyńcę?
Z perspektywy osoby przekazującej majątek, umowa dożywocia zapewnia znacznie większe bezpieczeństwo. Darczyńca nie tylko zachowuje prawo do mieszkania, ale także może wymagać opieki i wsparcia finansowego. W przypadku darowizny jedynym zabezpieczeniem jest możliwość jej odwołania, jeśli obdarowany okaże się niewdzięczny np. zaniedbuje darczyńcę.
Odwołanie darowizny jest możliwe w przypadku rażącej niewdzięczności. Dzieje się tak gdy obdarowany znęca się nad darczyńcą lub go porzuca. Odwołanie dożywocia wymaga postępowania sądowego np. gdy obdarowany nie wywiązuje się z obowiązków i nie zapewnia utrzymania.
Warto pamiętać, że w przypadku pieniędzy odzyskanie darowizny jest trudne. Jeśli środki zostały wydane, darczyńca nie może domagać się ich zwrotu.
Reasumując, darowizna jest dobra, gdy zależy nam na szybkim i bezwarunkowym przekazaniu majątku. Dożywocie jest lepsze, jeśli chcemy zagwarantować sobie opiekę i utrzymanie.
Decyzja zależy od indywidualnych potrzeb, ale umowa dożywocia daje darczyńcy znacznie większą ochronę prawną.
Robert Bagiński
