PRAWO KARNE

Z jakich przyczyn sąd mógł oddalić mój wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka w postępowaniu karnym?

Sąd oddala wniosek o przeprowadzenie dowodu w przypadkach wskazanych w art. 170 § Kodeksu postępowania karnego, tzn:
1) przeprowadzenie dowodu jest niedopuszczalne,
2) okoliczność, która ma być udowodniona, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia
sprawy albo jest już udowodniona zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy,
3) dowód jest nieprzydatny do stwierdzenia danej okoliczności,
4) dowodu nie da się przeprowadzić,
5) wniosek dowodowy w sposób oczywisty zmierza do przedłużenia postępowania.

Fakty powszechnie znane także nie wymagają dowodu. To samo dotyczy faktów znanych z urzędu.

Niedopuszczalnym dowodem będzie również np. wniosek o przesłuchanie duchownego, co do faktów o których dowiedział się podczas spowiedzi.
Oddalenie wniosku dowodowego nie stoi na przeszkodzie późniejszemu dopuszczeniu dowodu, chociażby nie ujawniły się nowe okoliczności. To oznacza, że sąd po jakimś czasie może przeprowadzić dowód, który wcześniej oddalił.

Niestety na postanowienie o oddalenie wniosku zażalenie nie przysługuje.

Opr. Agnieszka Kołudzka

 

Czy zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa to prawo czy obowiązek?

Skojarzenie z zawiadamianiem kogokolwiek o jakimś zdarzeniu niezgodnym z prawem nie kojarzy się zbyt dobrze. Zawiadomienie takie dla wielu nasuwa jedno skojarzenie, skargi lub donosu co nie napawa dumą. Przy zachowaniu odrobiny zdrowego rozsądku, takie zachowanie przynosi znacznie więcej korzyści niż nam się wydaje. Niejednokrotnie takie zachowanie może uratować komuś zdrowie a nawet i życie. Potocznie zwana i powszechnie obowiązująca znieczulica ludzi ” przechodzących obok” nie przynosi niczego dobrego.
Czynność która wszczyna czynności wyjaśniające i w efekcie czego może doprowadzić do wszczęcia postępowania przygotowawczego i skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego zdecydowanie powinna być traktowana jako obywatelski obowiązek. Zawiadomienie policji lub prokuratora o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu jest obowiązkiem każdego, kto posiada wiarygodną wiadomość o karalnym przygotowaniu usiłowaniu lub dokonaniu przestępstw określonych w Kodeksie Karnym. Także instytucje państwowe i samorządowe w chwili powzięcia wiadomości o popełnieniu przestępstwa mają obowiązek zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa odpowiednie organy.
Nie oznacza to, iż przyzwalamy na wtrącanie się obcych ludzi w nasze życie osobiste czy służbowe, są jednak przypadki w których mimo pewności co do popełnionego przestępstwa odwracamy głowę, nie zwracając uwagi na to, że ktoś może potrzebować pomocy.

Agnieszka Kołudzka

 

Co to jest list żelazny?

Według Kodeksu postępowania karnego list żelazny jest karnoprocesowym środkiem powiązanym ze środkami zapobiegawczymi. Jest to specjalny dokument, który wydaje właściwy miejscowo sąd okręgowy, zezwalający podejrzanemu lub oskarżonemu pozostawanie na wolności do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania.
Aby jednak, sąd okręgowy wydał przedmiotowy dokument, oskarżony musi spełnić przewidziane prawem określone warunki, a mianowicie:
– podejrzany lub oskarżony nie może nakłaniać świadków do składania fałszywych zeznań.
– podejrzany lub oskarżony musi stawiać sie w wyznaczonym miejscu i czasie na każde wezwanie sądu lub prokuratora.
W razie nie spełnienia któregokolwiek z wymienionych warunków, sąd okręgowy odwoła list żelazny a oskarżony zostaje tymczasowo aresztowany.

Opr. Agnieszka Kołudzka

 

Czy jeżeli nie kwestionuje swojej winy, ale karę uważam za zbyt wysoką mogę się odwołać?

Oczywiście. Apelację można wnieść, co do winy, wtedy traktowana jest jako zwrócona przeciwko całości wyroku, lub apelację, co do kary. Dotyczy ona wtedy całości rozstrzygnięcia o karze i środkach karnych.
Jeśli uważamy, że orzeczona kara jest rażąco niewspółmierna, lub środki karne wobec oskarżonego nie uwzględniają należycie stopnia społecznej szkodliwości przestępstwa, można wnieść do sądu apelację, co do kary orzeczonej. W takiej sytuacji sąd może zmienić wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze lub w tej części może uchylić i wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
Zarzut niesłusznego zastosowania środka może dotyczyć tylko tych środków karnych i zabezpieczających, których orzeczenie jest fakultatywne – czyli zależne od uznania sądu. opr. Agnieszka Kołudzka

 

Dwa lata temu zostałem niesłusznie tymczasowo aresztowany, niedawno dowiedziałem się, że mogę ubiegać się o odszkodowanie? Jakie są koszty takie postępowania?

To zależy od szczegółów sprawy, które nie zostały przedstawione. Jednak jeśli mieści się Pan w kategorii osób uprawionych do złożenia takowego wniosku a termin przedawnienia jeszcze nie minął to jak najbardziej może się Pan ubiegać o takie odszkodowanie.
Osobie uprawnionej przysługuje roszczenie w stosunku do Skarbu Państwa, obejmujące:
– odszkodowanie za poniesioną szkodę
– zadośćuczynienie za doznaną krzywdę.
Osobą uprawnioną do złożenia wniosku, jest:
1. oskarżony, który w wyniku wznowienia postępowania lub kasacji został uniewinniony lub skazany z wymierzeniem kary łagodniejszej,
2. oskarżony, co do którego po uchyleniu skazującego orzeczenia postępowanie umorzono wskutek okoliczności, których nie uwzględniono we wcześniejszym postępowaniu,
3.osoba w stosunku do której zapadła decyzja opisana w pkt. 1 lub 2 a co do której stosowany był środek zabezpieczający,
4. tymczasowo aresztowany lub zatrzymany, gdy te środki przymusu były niewątpliwie niesłuszne,

Termin przedawnienia roszczenia dla osoby uprawnionej o odszkodowanie upływa po roku od daty uprawomocnienia się orzeczenia dającego podstawę do odszkodowania i zadośćuczynienia, w wypadku tymczasowego aresztowania od daty uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, a w razie zatrzymania – od daty zwolnienia.

opr. Agnieszka Kołudzka

Źródło: Pisma procesowe w sprawach karnych. Wzory i objaśnienia. E. Samborski

 

Kiedy możemy mówić o obronie koniecznej i jakie są jej granice?

Obrona konieczna jest jednym z kontratypów – okoliczność wyłączających bezprawność czynu.

Zgodnie z Art. 25. § 1. nie popełnia przestępstwa, kto w obronie koniecznej odpiera bezpośredni, bezprawny zamach na jakiekolwiek dobro chronione prawem.

Nie każdy zamach na dobro własne lub innej osoby uprawnia jednak do podjęcia obrony. Podjęcie obrony koniecznej uzasadnia tylko zamach, który jest:

* bezprawny,
* bezpośredni ,
* rzeczywisty.

Bezprawność czynu polega na tym, iż czyn ten jest sprzeczny z obowiązującym prawem. Chodzi tutaj o bezprawność polegającą na działaniu sprzecznym z ustawą, któro stanowi element przestępstwa. W pewnych warunkach czyn zawierający znamiona przestępstwa, a więc czyn bezprawny, nie ma cechy bezprawia karnego. Ma to miejsce np. przypadku świadczenia usług ochrony osób, lub mienia. Ponadto obrona konieczna nie jest dopuszczalna przeciwko obronie koniecznej, ponieważ ta nie posiada cechy bezprawności.

Rzeczywistość zamachu polega na faktycznym zaistnieniu zagrożenia, nie natomiast na przypuszczeniu takowego.

Ponadto zamach musi nosić cechę bezpośredniości. Nie ma tutaj mowy o niebezpieczeństwie przewidywanym lub minionym. Z okoliczności sytuacji musi jednoznacznie wynikać, iż napastnik przystępuje do ataku na dobro prawem chronione.

Inaczej niż ma to miejsce w przypadku wyższej konieczności kodeks karny nie stawia w tym wypadku wymogu, aby dobro zagrożone zamachem przedstawiało większą wartość niż dobro naruszone przez broniącego się. Istnieje jednak wymóg proporcjonalności podjętych środków do zaistniałego zagrożenia określonego dobra. Nie może wystąpić rażąca dysproporcja między dobrem zaatakowanym zamachem a dobrem napastnika, przeciwko któremu skierowane jest działanie obronne.

Przekroczenie granic obrony koniecznej ma miejsce, gdy środki obrony były niewspółmierne do niebezpieczeństwa zamachu bądź obrona została podjęta przedwcześnie bądź zbyt późno (po ustaniu bezpośredniego zagrożenia).

Przekroczenie granic obrony koniecznej stanowi przestępstwo, jednakże w przypadku jego zaistnienia sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia. A w sytuacji, gdy przekroczenie granic byłoby wynikiem strachu lub wzburzenia usprawiedliwionego okolicznościami zamachu, sąd obowiązany jest odstąpić od wymierzania kary.

Paweł Bielski

Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), rozpowszechnianie materiałów publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.