PRAWO HANDLOWE

Mam prawo zastawu na akcjach należących do mojego dłużnika. Czy mam w związku z tym prawo do brania udziału i głosowania na walnym zgromadzeniu?

Samo prawo zastawu na akcjach nie wystarczy, żeby móc wykonywać wskazane w pytaniu prawa. Jeśli chodzi o wykonywanie prawa głosu na walnym zgromadzeniu, niezbędny jest stosowny wpis w księdze akcyjnej spółki. Zgodnie z art. 340 KSH zastawnik i użytkownik mogą wykonywać prawo głosu z akcji imiennej lub świadectwa tymczasowego, na której ustanowiono zastaw lub użytkowanie, jeżeli przewiduje to czynność prawna ustanawiająca ograniczone prawo rzeczowe oraz gdy w księdze akcyjnej dokonano wzmianki o jego ustanowieniu i o upoważnieniu do wykonywania prawa głosu. Statut może przewidywać zakaz przyznawania prawa głosu zastawnikowi lub użytkownikowi akcji albo może uzależnić przyznanie takiego uprawnienia od zgody określonego organu spółki. Jak z powyższego wynika, może pan wykonywać prawo głosu jako zastawca jeżeli, zawarł pan takie zastrzeżenie w umowie zastawu, wpisano Pańskie prawo do księgi akcyjnej i o ile statut spółki tego nie zabrania. Jako wnioskodawca jest Pan ponadto zobowiązany przedłożyć spółce dokumenty uzasadniające dokonanie wpisu.

Paweł Bielski

 

Co to właściwie jest dywidenda?

Dywidenda jest to część zysku netto spółki kapitałowej przeznaczona do podziału pomiędzy udziałowców (w spółce z o.o.) lub akcjonariuszy (w spółce akcyjnej).

 

Wysokość dywidendy wyliczana jest na podstawie rocznego wyniku finansowego spółki. O wysokości dywidendy i terminie jej wypłaty decyduje walne zgromadzenie w przypadku spółki akcyjnej lub zgromadzenie wspólników w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

 

Kwota przeznaczona do podziału między wspólników (akcjonariuszy) nie może przekraczać zysku za ostatni rok obrotowy, powiększonego o niepodzielone zyski z lat ubiegłych oraz o kwoty przeniesione z utworzonych z zysku kapitałów zapasowego i rezerwowych, które mogą być przeznaczone do podziału. Kwotę tę należy pomniejszyć o niepokryte straty, udziały własne oraz o kwoty, które zgodnie z ustawą lub umową spółki powinny być przekazane z zysku za ostatni rok obrotowy na kapitały zapasowy lub rezerwowe.

 

Warunkiem wypłaty dywidendy w spółkach kapitałowych są: zakończenie roku obrotowego. sporządzenie oraz zbadanie przez biegłego rewidenta sprawozdania finansowego oraz zatwierdzenie sprawozdania finansowego przez walne zgromadzenie.

 

Uprawnionymi do dywidendy za dany rok obrotowy są wspólnicy (akcjonariusze), którym udziały przysługiwały w dniu powzięcia uchwały o podziale zysku. Umowa spółki (statut spółki) może upoważniać zgromadzenie wspólników (walne zgromadzenie akcjonariuszy) do określenia dnia, według którego ustala się listę wspólników uprawnionych do dywidendy za dany rok obrotowy (dzień dywidendy). Dzień dywidendy wyznacza się w ciągu dwóch miesięcy od dnia powzięcia uchwały.

 

Dywidendę wypłaca się w dniu określonym w uchwale wspólników (walnego zgromadzenia). Jeżeli uchwała wspólników takiego dnia nie określa, dywidenda jest wypłacana w dniu określonym przez zarząd (radę nadzorczą).

Paweł Bielski

 

Kiedy powstaje i wygasa prokura? (na przykładzie spółki z o.o.)

Uprawnionym do powoływania prokurenta w spółkach kapitałowych jest zarząd społki. Zgodnie z art. 208 § 6 ksh powołanie prokurenta wymaga zgody wszystkich członków zarządu. Natomiast odwołać prokurę może każdy członek zarządu nawet samodzielnie (§ 7).

 

Prokura pod rygorem nieważności powinna być udzielona na piśmie, przy czym jeżeli do ważności czynności prawnej potrzebna jest forma szczególna (np. akt notarialny), prokura powinna zostać udzielona również w takiej formie.

 

Do wygaśnięcia prokury może dojść kilku różnych przypadkach. Po pierwsze prokurent może zrzec się prokury, o ile co innego nie wynika ze istniejącego stosunku prawnego. Dalej zgodnie z art. 284 ksh wygaśnięcie prokury powoduje otwarcie likwidacji spółki. W takich okolicznościach nie może być ustanowiona również nowa prokura.

 

Prokura wygasa również na skutek wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru, ogłoszenia upadłości spółki oraz jej przekształcenia. Co oczywiste prokura wygasa wraz ze śmiercią prokurenta, a także w skutek utracenia przez niego zdolności do czynności prawnych.

 

Udzielenie i wygaśnięcie prokury przedsiębiorca zgłasza do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Zgłoszenie o udzieleniu prokury powinno określać jej rodzaj, a w przypadku prokury łącznej także sposób jej wykonania.

Paweł Bielski

 

Jak odpowiadają członkowie zarządu za zobowiązania spółki z o.o.?

Co do zasady spółki kapitałowe jako osoby prawne odpowiadają za swoje zobowiązania całym swoim majątkiem, wyłączając przy tym odpowiedzialność osobistą wspólników. Wspólnik może odpowiadać natomiast całym swoim majątkiem w przypadku gdy sprawuje on również funkcję członka zarządu.

 

Jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna członkowie zarządu ponoszą subsydiarną odpowiedzialność osobistą za zobowiązania spółki. Odpowiedzialność określoną w art. 299 § 1 k.s.h. ponoszą osoby, które były członkami zarządu, gdy niezaspokojona przez spółkę wierzytelność stała się wymagalna, a jednocześnie były członkami zarządu w czasie właściwym do zgłoszenia spółki do upadłości. Członkowie zarządu odpowiadają w takiej sytuacji całym swoim majątkiem za długi spółki.

 

Od wyżej wspomnianej odpowiedzialności wspólnicy mogą się uwolnić na podstawie § 2 tego artykułu, tzn. jeżeli udowodnią, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, albo że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcia postępowania układowego wierzyciel nie poniósł szkody.

Paweł Bielski

Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), rozpowszechnianie materiałów publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.