POMOC SPOŁECZNA

Jaki status pracowniczy mają wychowawcy w rodzinnych domach dziecka?

O statusie pracowniczym wychowawcy w placówkach opiekuńczo-wychowawczych typu rodzinnego (rodzinnych domach dziecka) decyduje przede wszystkim to, w jakim okresie został zatrudniony.

1. W odniesieniu do wychowawców i innych pracowników pedagogicznych zatrudnionych na podstawie ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw), stosuje się nadal przepisy Karty Nauczyciela.

2. Wychowawcy, z którymi nawiązano stosunki pracy na podstawie umowy o pracę w placówkach opiekuńczo-wychowawczych prowadzonych przez samorząd – po dniu wejścia w życie ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej t.j. po 1 maja 2004 r.- są pracownikami samorządowymi w rozumieniu ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych. Stosunki pracy tych pracowników reguluje zatem ustawa o pracownikach samorządowych, natomiast w kwestiach w niej nieuregulowanych mają zastosowanie odpowiednio przepisy Kodeksu pracy.

3. Po dniu wejścia w życie ustawy z 16 lutego 2007 zmieniającej ustawę o pomocy społecznej – wyniku dodania do art. 80 tej ustawy ustępu 11 – z dyrektorami i wychowawcami rodzinnych placówek opiekuńczo-wychowawczych mogą być zawierane: umowy o pracę, albo umowy, do których z mocy art. 750 k.c. mają zastosowanie odpowiednie przepisy ustawy z 23 kwietnia 1964r. – Kodeks cywilny.

Ponadto zgodnie z dodanym art. 80 ust. 12 ustawy z 16 lutego 2007r. –zatrudnienie wychowawcy placówki rodzinnej na podstawie umowy o pracę może odbywać się w systemie podstawowego albo zadaniowego czasu pracy.

Osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, są pracownikami samorządowymi, tak więc ich stosunki pracy regulują przepisy ustawy z 21 listopada 2008 r. i k.p. (patrz pkt. 2).

W tym miejscu należy zwrócić uwagę, iż ustawodawca wprowadzając ww. zmiany dał pracodawcy ,,wolną rękę” co do wyboru rodzaju umowy i systemu czasu pracy w jakim będzie pracował pracownik.

Pomimo, iż zakres podstawowych obowiązków każdego wychowawcy zatrudnionego w rodzinnym domu dziecka jest taki sam, należy pamiętać, że ochronna funkcja prawa pracy zagwarantowana przez przepisy prawa pracy realizowana jest tylko w przypadku pracowniczych stosunków pracy, a więc tylko w odniesieniu do wychowawców zatrudnionych na podstawie (patrz punkt 1 i 2).

Osoby wykonujące swą pracę na podstawie umowy zlecenia nie mogą zatem liczyć na przestrzeganie przez pracodawcę norm czasu pracy, wypłatę wynagrodzenia i dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych, a także na zagwarantowane tylko pracownikowi prawo: do nieprzerwanego dobowego, tygodniowego odpoczynku, czy płatnego urlopu wypoczynkowego.

 

Jakie wymagania stawiane są kandydatom na rodziców zastępczych?

Pełnienie funkcji rodziny zastępczej może być powierzone małżonkom, albo osobie nie pozostającej w związku małżeńskim, jeżeli osoby te spełniają, wynikające z art.73 ust.1,2 ustawy o pomocy społecznej warunki:

  • dają rękojmię należytego wykonywania zadań rodziny zastępczej;
  • mają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
  • korzystają z pełni praw cywilnych i obywatelskich;
  • nie są lub nie były pozbawione władzy rodzicielskiej, ani nie są ograniczone, badź zawieszone w jej sprawowaniu;
  • wywiązują się z obowiązku łożenia na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby, w przypadku, gdy z mocy prawa lub orzeczenia sądu ciąży na nich taki                 obowiązek;
  • nie są chore na chorobę uniemożliwiającą właściwą opiekę nad dzieckiem, co zostało stwierdzone zaświadczeniem lekarskim;
  • mają odpowiednie warunki mieszkaniowe oraz stałe źródło utrzymania;
  • uzyskały pozytywną opinię ośrodka pomocy społecznej właściwego ze względu na miejsce zamieszkania;
  • posiadają odpowiednie predyspozycje psychofizyczne, doświadczenie i umiejętności niezbędne w opiece nad dzieckiem o szczególnych potrzebach;
  • odbyły szkolenie.

       Ponadto w przypadku kandydatów do pełnienia niespokrewnionej z dzieckiem zawodowej rodziny zastępczej, zgodnie z § 4 pkt. 2 rozporządzenia z 18 października 2004 r. w sprawie rodzin zastępczych, bierze pod uwagę w szczególności:

  • zdolność do pracy (zawodową niespokrewnioną z dzieckiem rodziną zastępczą nie mogą być osoby całkowicie niezdolne do pracy)
  • predyspozycje psychofizyczne kandydatów do pełnienia tej funkcji, w zależności od typu rodziny zastępczej,
  • umiejętności niezbędne w opiece nad dziećmi o szczególnych potrzebach,
  • doświadczenie w pracy z dziećmi o szczególnych potrzebach,
  • informacje pozwalające na ocenę funkcjonowania kandydatów w środowisku lokalnym,
  • warunki mieszkaniowe kandydatów pozwalające na przyjęcie dziecka o szczególnych potrzebach.

            Przy doborze rodziny zastępczej dla dziecka uwzględnia się poza tym: zasadę nierozłączania rodzeństwa, stopień przygotowania kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej, odpowiednią różnicę wieku między kandydatami a dzieckiem, poziom rozwoju i sprawności dziecka, wymagania w zakresie pomocy profilaktyczno-wychowawczej lub resocjalizacyjnej, a także w miarę możliwości opinię wyrażoną przez dziecko.

           Ważną informacją jest to, iż pełnienia funkcji rodziny zastępczej nie można łączyć z kierowaniem placówką rodzinną, a także nie można łączyć pełnienia różnych funkcji rodziny zastępczej, wyj. pełnienie funkcji rodziny niespokrewnionej z dzieckiem i zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem, nie wyklucza pełnienia funkcji rodziny zastępczej spokrewnionej z dzieckiem.

 

Jakie są rodzaje rodzin zastępczych?

Umieszczenie dzieci w rodzinach zastępczych jest najlepszą formę czasowego pobytu dziecka poza rodziną.

Rodzina zastępcza to forma opieki oparta na modelu wychowania rodzinnego, który sprowadza się do zapewnienia dziecku warunków życia i rozwoju podobnych do warunków panujących w należycie funkcjonującej rodzinie naturalnej.

Zgodnie z art. 74 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, rodziny zastępcze dzielą się na:

* spokrewnione z dzieckiem, w których opiekę i wychowanie nad dzieckiem przejmują członkowie rodziny dziecka np. dziadkowie, wujostwo lub rodzeństwo.
* niespokrewnione, będące z punktu widzenia prawa obce dla dziecka (nie są rodziną).
* zawodowe niespokrewnione:

a) wielodzietne, w których zostaje umieszczone jednocześnie od 3 do 6 dzieci ( więcej wyjątkowo w przypadku nierozdzielania rodzeństwa);

b) specjalistyczne – przygotowane do pomocy dzieciom niepełnosprawnym, wymagającym szczególnej opieki i wychowania. Najczęściej umieszczane są w niej dzieci niedostosowane społecznie albo z dysfunkcjami, problemami zdrowotnymi. W rodzinach tego typu nie powinno wychowywać się więcej niż 3 dzieci;

c) o charakterze pogotowia rodzinnego, w których dzieci do lat 3 stanowią najliczniejszą grupę podopiecznych; rodziny wychowują maksymalnie 3 dzieci do czasu unormowania i wyjaśnienia ich sytuacji życiowej lub w przypadku dzieci doprowadzonych przez policję – – do czasu wydania orzeczenia przez sąd opiekuńczy, maksymalnie przez 12 m-cy. W szczególnie uzasadnionych przypadkach pobyt dziecka może zostać przedłużony do 15 miesięcy. Rodzina tego typu nie może odmówić przyjęcia dziecka w wieku do 10 lat, jeżeli zostało doprowadzone przez policję.

 

Jakie obowiązki wynikają z ustanowienia rodziny zastępczej?

  1. Z art. 72 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U.09 nr175, poz.1362) wynika, iż podstawowym obowiązkiem rodziny zastępczej jest zapewnienie czasowej opieki i wychowania dziecku, pozbawionemu całkowicie lub częściowo opieki rodzicielskiej. Obowiązek opieki zastępczej nad dzieckiem powstaje z dniem umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej w wykonaniu orzeczenia sądu. W przypadku pilnej konieczności zapewnienia dziecku opieki zastępczej umieszczenie dziecka w omawianej rodzinie jest możliwe na wniosek lub za zgodą rodziców dziecka, na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej między rodziną zastępczą a starostą właściwym ze względu na miejsce zamieszkania tej rodziny. O zawartej umowie starosta zawiadamia niezwłocznie sąd. Z dniem uprawomocnienia się orzeczenia sądu regulującego sytuację dziecka umowa wygasa.
  2. Rodzina zastępcza sprawuję swoją pieczę w miejscu stałego zamieszkania tej rodziny.
  3. Rodzina zastępcza sprawuję swoją pieczę nad dzieckiem osobiście, z wyjątkiem przypadków gdy osoba pełniąca funkcję rodziny zastępczej okresowo nie może z powodów zdrowotnych lub losowych sprawować opieki osobiście albo gdy dziecko okresowo przebywa w: sanatorium, szpitalu, domu pomocy społecznej, specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, młodzieżowym ośrodku wychowawczym lub w innej placówce zapewniającej opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania.
  4. Rodzina zastępcza ma obowiązek – uwzględniając stan zdrowia i poziom rozwoju dziecka – zapewnić warunki do jego rozwoju i wychowania, poprzez:
  • zapewnienie odpowiednich warunków bytowych, warunków do wypoczynku,
  • organizację czasu wolnego,
  • zapewnienie możliwości rozwoju fizycznego, psychicznego, społecznego,
  • zaspokajanie indywidualnych potrzeb dziecka,
  • zapewnienie właściwej edukacji i rozwoju zainteresowań.
  1. W trakcie wypełniania swoich obowiązków powinna kierować się dobrem przyjętego dziecka i poszanowaniem jego praw, w szczególności praw do:
  • wiedzy o swoim pochodzeniu,
  • kontaktu z rodziną naturalną i osobami bliskimi,
  • zachowania godności i ochrony przed przemocą,
  • życia prywatnego,
  • praktyk religijnych zgodnych z wolą rodziców i potrzebami dziecka,
  • wyrażania opinii w sprawach, które go dotyczą.
  1. Ponadto rodzina zastępcza ma obowiązek
  • współpracować z: sądem opiekuńczym, ośrodkiem adopcyjno-opiekuńczym, ośrodkiem pomocy społecznej, powiatowym centrum pomocy rodzinie właściwym ze względu na miejsce zamieszkania w rodzinie zastępczej, w celu m.in. unormowania sytuacji życiowej i prawnej dziecka,
  • gromadzić i przechowywać dokumenty, dotyczące stanu zdrowia dziecka, jego wyników w nauce oraz sytuacji prawnej.
  1. W celu ustalenia pomocy pieniężnej, przysługującej umieszczonemu w rodzinie dziecku, zobowiązana jest do przedstawienia organowi udzielającemu pomoc:
  • decyzji ZUS o przyznanej rencie rodzinnej dla dziecka bądź oświadczenia o nieotrzymywaniu renty
  • zaświadczeń o dochodach pozostałych –wspólnie zamieszkujących z rodziną zastępczą spokrewnioną- członków tej rodziny, w tym o wysokości zasiłku rodzinnego, pielęgnacyjnego lub dodatku dla sierot zupełnych pobieranego na dziecko przez rodzinę zastępczą,
  • oświadczenia o osiąganych przez dziecko dochodach z innych źródeł.

Rodzina zastępcza ma obowiązek powiadomić ww. organ o wszelkich zmianach wynikających z decyzji sądu, co do losów umieszczonego w niej dziecka.

  1. Obowiązek opieki względem danego dziecka ustaje z mocy prawa:
  • gdy ustaną przyczyny umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej (starosta zawiadamia sąd opiekuńczy o możliwości powrotu dziecka do rodziny naturalnej)
  • z dniem osiągnięcia przez dziecko pełnoletności, bądź z dniem ukończenia nauki, którą dziecko rozpoczęło przed osiemnastym rokiem życia (nie dłużej jednak niż do ukończenia 25 lat ).

 

Kiedy i w jakiej wysokości rodzinie zastępczej przysługuje pomoc pieniężna?

Omawiając zagadnienie należy zwrócić uwagę na to, iż czym innym jest wynagrodzenie rodzin zastępczych, a czym innym jest udzielana im pomoc pieniężna. Wynagrodzenie przyznawane jest jedynie zawodowym rodzinom zastępczym niespokrewnionym z dzieckiem. Natomiast zgodnie z art. 78 ustawy 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U z 2 lipca 2008 r. Nr 115 poz. 728 – tekst jednolity ), prawo do comiesięcznej pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania każdego umieszczonego w niej dziecka ma każda rodzina zastępcza. Omawianej pomocy udziela starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania rodziny zastępczej.

Pomoc pieniężna przysługuje od dnia:

* ustanowienia rodziny zastępczej lub
* umieszczenia w rodzinie zastępczej o charakterze pogotowia rodzinnego

– nie wcześniej niż od miesiąca od złożenia wniosku.

Wysokość pomocy uzależniona jest od wieku, stanu zdrowia, stopnia niedostosowania społecznego dziecka, a także od poczynionych na dziecko wydatków. Podstawą ustalania wysokości pomocy pieniężnej jest od 1 października 2006 r. kwota 1 647 zł. Zgodnie z § 9 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z 18 października 2004 r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz.U. z 2004 r., Nr 233, poz. 2344 ze zm.) wysokość pomocy pieniężnej wynosi odpowiednio:

1. 40% podstawy, ustalonej w ustawie o pomocy społecznej (tj. 658,80 zł), dla dziecka w wieku 7-18 lat,
2. 60% podstawy (t.j. 988,20 zł) dla dziecka w wieku:

* do 7 lat
* 7-18 lat posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności , a także umieszczonego w rodzinie na podstawie ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich,

3. 80%podstawy (tj. 1 317, 60 zł) dla dziecka:

* do 7 lat z orzeczeniem niepełnosprawności;
* 7-18 lat umieszczonego w rodzinie na podstawie ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich i posiadającego jednocześnie orzeczenie o niepełnosprawności.

Kwoty te ulegają obniżeniu :

* w wypadku niemożności sprawowania nad dzieckiem osobistej opieki, z powodów zdrowotnych lub losowych lub, gdy dziecko okresowo przebywa w sanatorium, szpitalu, domu pomocy społecznej, specjalnym ośrodku szkolno- wychowawczym, młodzieżowym ośrodku wychowawczym lub w innej placówce zapewniającej opiekę i wychowanie uczniów w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania – pomoc wynosi 20% ustalonej podstawy – jeżeli rodzina nie ponosi kosztów pobytu dziecka w ośrodku,
* o kwotę odpowiadającą 50% dochodu dziecka, z tym że pomoc nie może być niższa niż 20 % podstawy.

Ponadto rodzinie zastępczej – na jej pisemny wniosek – starosta może przyznać:

* jednorazowe świadczenie pieniężne na pokrycie niezbędnych wydatków związanych z potrzebami przyjmowanego do rodziny dziecka w wysokości do 150 % podstawy (tj. 2 470,50 zł..)
* jednorazowe świadczenie pieniężne w wysokości do 50 % podstawy (tj. 823, 50 zł) lub pomoc w formie pieniężnej o wartości do 50 % podstawy – w przypadku gdy na skutek zdarzenia losowego dziecko umieszczone w rodzinie zastępczej wymaga dodatkowej pomocy
* okresowe świadczenie pieniężne w wysokości do 50 % podstawy wypłacane przez okres trwania bezpośrednich skutków ww. zdarzenia.

Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej niespokrewniona z dzieckiem rodzina zastępcza otrzymuje dodatkowo na każde umieszczone w niej dziecko kwotę odpowiadającą 10 % podstawy z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem i jego wychowania.

W przypadku wykorzystywania pomocy pieniężnej niezgodnie z przeznaczeniem lub jej marnotrawienia, pomoc ta może być przyznana w części lub w całości w formie niepieniężnej.

Prawo do pomocy ustaje z chwilą:

* osiągnięcia przez dziecko pełnoletniości
* ukończenia szkoły, w której rozpoczęło naukę przed osiągnięciem pełnoletności, jeżeli nadal przebywa w rodzinie
* ustania przyczyny umieszczenia dziecka w rodzinie
* rezygnacji rodziny z udzielonej pomocy.

Czy należą mi się pieniądze od rządu chodzi mi o te 6 tyś dla powodzian??

Mam dom w budowie nie zamieszkuje go i nie ma nadanego numeru i dla tego gmina stwierdziła, że pieniądze mi się nie należą.

Ciężko odpowiedzieć na to pytanie teraz. Pieniądze obiecane są, jednak nie ma dokładnych wytycznych, komu powinny być przydzielone. Jak zwykle wszystkiemu winna biurokracja i brak jednoznacznych przepisów. Teoretycznie środki są, ale nie ma procedur, które jasno mówiłyby jak pieniądze dzielić.
Nie powinno być jednak problemu z uzyskaniem tej podstawowej zapomogi wynoszącej do 6 tyś.zł. Każdy, kto został dotknięty przez powódź może zgłosić się po pomoc finansową do gminnego lub miejskiego ośrodka pomocy społecznej. MSWiA zapewnia, że pomoc jest bezzwrotna i ma być przeznaczona na pokrycie kosztów żywności, leków, leczenia opału, odzieży i niezbędnych przedmiotów użytku domowego. Szczegóły na temat pomocy najlepiej uzyskać u swojego sołtysa lub w lokalnym urzędzie gminy.
Myślę, że słusznym rozwiązaniem będzie szybki kontakt ze swoim ubezpieczycielem, który wyjaśni, jakie działania należy podjąć, aby uzyskać odszkodowanie. Szybkie zgłoszenie pozwoli zaplanować likwidację szkód. Powodzianie w takiej sytuacji mogą liczyć na zaliczki, które pozwolą na zakup niezbędnych rzeczy do zabezpieczenia zniszczonych budynków.
opr. Agnieszka Kołudzka

 

 

Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), rozpowszechnianie materiałów publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.